TEME
Supernovatravel2016
Filiptravel2016Baner468x60

Razvoj alpskog skijanja u Evropi

ist910

Norveški period skijanja u Evropi je bio sasvim kratak i na samom kraju XIX veka istisnuo ga je alpski period. To su dve škole koje su se našle u otvorenom sukobu. Pristalice "norveškog skijanja" su u zvezde kovali "telemark" i "kristijanjiju", dva načina zavijanja i kočenja, od kojih se prvi izvodi na svežem, a drugi na zaleđenom snegu.

Telemark je način skijanja koji se razvio početkom 19. veka, u Norveškoj pokrajni Telemark po kojoj je dobio i ime. Do kraja 18. veka, u Norveškoj su se ljudi služili dugačkim štapom, i jednom dugom skijom na lijevoj i kratkom skijom na desnoj nozi, koja je služila za izvođenje zavoja.

 
        1767. godine, raspisano je prvo službeno takmičenje bilo u pokrajni Kristianija, i to na dužinu staze od 60 km (staza na slici).

        1774. godine, održano je prvo ski takmičenje povezana sa vojničkim veštinama, a od 1792. godine, ovakva ski takmičenja u vojnim veštinama se održavaju svake godine.
 
        1843. godine u Tromse-u održano je prvo veće takmičenje, a 1862. godine u Grorund-u, održano je prvo zvanično takmičenje u Norveškoj, na kojem se pored vojnih vještina, vozio i spust.

        1866. godine, u selu Iverslokken, održano je kombinovno takmičenje koje se sastojalo od trčanja na daljinu, spuštanja i skokova, a staza je bila postavljena u krug, pa je svaki takmičar morao obići više krugova.
        Posle Iverslokken-a takmičenja se održavaju u mestima Hasebybakken, zatim u Ullbakken, a potom u Holmenkkolen. Sredinom i drugom polovinom 19. veka zahvaljujući ljudima iz poznate pokrajine Telemarken, skijanje se naglo razvija, i prodrlo je i u najudaljenije krajeve Norveške.

 


        U 18. veku pojavljuju se dvije skije jednake dužine, od oko 3m, koje su kao vez imale samo jednu omču od kože ili pruća, u koju se uglavljivao prednji deo cipele. Takvo rešenje veza nije omogućavalo torziono naprezanje između skije i cipele, pa je jedina moguća tehnika izvođenja zavoja bila telemark tehnika.


 

        Sredinom 19. veka, na omču se dodaje pletenica od pruća koja povezuje petu cipele, pa je ciela cipela usađena u vez i čini kompaktnu celinu. Ovakvo rešenje veza omogućava torziona naprezanja, pa dolazi do usavršavanja telemark teknike i do pojave paralelne kristianie.





sondre norheim


        Sondre Norhaim, otac modernog skijanja, rođen je 1825. godine u dolini Morgedal u pokrajni Telemark.
        Bio je prvi veliki inovator, reformator i sportista u skijanju. On skraćuje dužinu skije na 2,4 mć, daje skijama prvi put "carving" oblik: 8.4cm, 6.9cm, 7.6cm, urezuje udubinu na kliznoj površini skije po čitavoj dužini, skraćuje štap. Prvi primjenjuje penjanje raskorakom, i usavršava vezove.
        Bio je pobednik na većini takmičenja koja su se održavala u to vreme, i prvi primenjuje paralelnu tehniku izvođenja zavoja, danas poznatu pod nazivom kristiania.
        1884. godine, Sondre odlazi u Ameriku zbog ekonomske krize, i tamo i umire 1897. godine.     

          









     Norvežani - braća Torjus i Mikel Hemmestveid, nastavljaju tradiciju skijaša iz Telemarka.
     1881.godine, oni osnivaju prvu školu skijanja u kristianiji, i pobeđuju na većini takmičenja krajem 19. veka.









        
         Međutim, na strmim alpskim padinama, "norveške skije" su bile predugačke, a vezovi nisu omogućavali lateralni pritisak noge nužan u zavoju na strmoj padini. Matijas Zdarski - (rođen 1874 u Mađarskoj - umro 1940)  je, vozeći se austrijskim alpskim padinama, počeo prijektovati svoje nove idealne skije i vezove kojima je dao naziv "Lilienfeld". Elemente svoje tehnike spusta zadarski je 1896 sabrao u udžbenik "Lilienfeldska tehnika skijanja". U Francuskoj, alpsko skijanje je uveo Anri Diamel iz Grenobla. U Italiju skije je doneo švajcarski inžiner Adolf Kind koji je živeo u Torinu.







       Tehnika skijanja Zdarskog je, uz manje modifikacije, vladala tridesetak godina, kada je mesto ustupila tehnici osnivača škole u Arlbergu - Hanesa Šnajdera. Načela ove nove Šnajderove tehnike alpskog skijanja reprodukovana su na filmu i u knjizi "Čuda na skijama", objavljenoj 1926. godine.




    emile_allais
        Alberška škola skijanja je prednjačila desetak godina, a zatim je prevaziđena Aleovom francuskom školom. Noviteti škole Emila Alea (Emile Allais) su "raid" - popuštanje pritiska petama, "apel-rotoskok" - protivrotacija i "derapaž" - bočno klizanje.
     





     Petnaest godina kasnije, dominaciju preuzima austrijska škola Štefana Krukenhauzera (1905-1988) (Stefan Kruckenhauser) iz Kicbila. On je svoje novitete objavio na međunarodnom kongresu "Interski" 1955 u Valdizeru. U to vreme, svako ko je sebe hteo nazvati skijašem, morao je znati izvesti "vedeln" - odnosno kratku zraku ili serpentinu.

        Nekoliko godina kasnije francuz Žan Viarne (Jean Vuarnet) lansirao je dalji novitet - poziciju "jajeta", položaj u potrazi za većim brzinama.Jean Vuarnet

        Nakon petog kongresu "Interski" 1959, počela je da se afirmiše italijanska ski škola, kada se pojavom Gustava Tenija (Goustavo Teni), svet zainteresovao za skijašku Italiju.

Niko nije komentarisao ovu stranu.

Pošaljite svoj komentar


Alpi, snežni biser Evrope

alpi301200 alpi2n

     Najviši vrh Alpa, Mon Blan, osvojio je dr Mišel Pakar, vođen nepogrešivim instinktom pustolova koji se zvao Žak Balma, davnog 08....

Kada se to dogodilo ?

the history of modern skiing250

Izvod iz knjige “The Story of modern skiing” – autor John Fry ·         1945. Ponovo otvoreno skijaliste na Mountain Division ·         1947. Otvoreno slijaliste...

Kratka istorija skijanja

Ski Warriors

Gotovo je nemoguće utvrditi kada je skijanje nastalo jer čini se da je skijanje staro koliko i čovek. Još na slikama u...